در تازه‌ترین گزارش نظام رتبه‌بندی جهانی دانشگاه‌ها (ISC) که در سال ۲۰۲۴ منتشر شد، دانشگاه بوعلی‌سینا موفق شد در میان دانشگاه‌های جامع ایران جایگاه دهم را به دست آورد. این دانشگاه در رتبه‌بندی کلی جهانی در بازه ۱۸۰۰–۱۶۰۱ قرار گرفته و در شاخص «فناوری و نوآوری» نیز رتبه ۱۴۵۳ جهان را کسب کرده است؛ جایگاهی که آن را در میان دانشگاه‌های کشور در رتبه پنجم و در میان دانشگاه‌های جامع در رتبه سوم قرار می‌دهد.

طبق گزارش ISC، امسال نام ۷۲ دانشگاه ایرانی در فهرست جهانی ثبت شده که نسبت به سال گذشته سه واحد افزایش نشان می‌دهد. این رتبه‌بندی بر پایه داده‌های استخراج‌شده از پایگاه‌های بین‌المللی مانند Web of Science، InCites و USPTO انجام می‌شود و تنها دانشگاه‌هایی مورد بررسی قرار می‌گیرند که طی سال‌های ۲۰۲۰ تا ۲۰۲۲ دست‌کم ۸۵۰ مقاله علمی منتشر کرده باشند.

در مجموع، در ویرایش ۲۰۲۴ رتبه‌بندی ISC، بیش از ۲۶۰۰ دانشگاه از ۱۱۴ کشور شش قاره حضور دارند. چین، ایالات متحده و هند بیشترین تعداد دانشگاه‌ها را به خود اختصاص داده‌اند و ایران نیز با ۷۲ دانشگاه جایگاه قابل توجهی در میان کشورهای فعال در عرصه علم و پژوهش دارد.

اهمیت رتبه‌بندی‌های جهانی

نظام‌های رتبه‌بندی دانشگاهی رویکردهای متفاوتی برای سنجش کیفیت علمی دارند. برای مثال، شانگهای (ARWU) بیشتر بر دستاوردهای پژوهشی و جوایز علمی متمرکز است؛ کیو.اس (QS) شاخص‌هایی مانند شهرت دانشگاه و نسبت استاد به دانشجو را برجسته می‌کند؛ تایمز (THE) ترکیبی از آموزش، پژوهش، استنادهای علمی و تعاملات بین‌المللی را در نظر می‌گیرد؛ و ISC علاوه بر آموزش و پژوهش، به نوآوری و پیوند دانشگاه با صنعت و اقتصاد نیز توجه دارد.

کارشناسان معتقدند حضور دانشگاه‌ها در چنین رتبه‌بندی‌هایی نه تنها بیانگر سطح علمی و تحقیقاتی آن‌هاست، بلکه می‌تواند نقشه راهی برای ارتقا و سیاست‌گذاری در آموزش عالی باشد.